Wszystko, co musisz wiedzieć o budkach dla ptaków

Hotel dla pożytecznych ptasich lokatorów

Zastanawiasz się, po co umieszczać ptasie domki na działce? Zamiennik dziupli może służyć ptakom do przezimowania, wykarmienia piskląt oraz do ochrony przed drapieżnikami. To pomoc dla wielu gatunków ptaków, ale nie tylko. Dbając o bezpieczne schronienie dla ptaków, pomagasz zachować równowagę w naturze, a do tego zwiększasz bioróżnorodność swojego ogrodu.

Ponadto, ptaki to pożyteczne zwierzęta, które chętnie odwdzięczą się zjadając szkodliwe owady. Do tego wszystkiego dochodzi walor edukacyjny. Dzieci będą obserwować nowe gatunki ptaków ucząc się fascynującej przyrody, a także empatii dla zwierząt. A rano zamiast głośnego budzika, obudzi Cię przyjemne ptasie radio dobiegające zza okna!

Rodzaje budek dla ptaków

Nadchodzi wiosna – to ostatni moment na zamontowanie budki dla ptaków na działce. Poznaj podstawowe rodzaje budek i ich przeznaczenie, by wybrać najlepszą opcję. Ich wymiary są określone przez Lasy Państwowe. Podstawowy podział to budka lęgowa zamknięta oraz półotwarta. Wśród nich wyróżnia się typy: A, A1, B2, P, D i E. W przypadku przydomowych ogrodów najlepszym wyborem będą trzy pierwsze rodzaje.

• Budka A – to najbardziej uniwersalny rodzaj o średnicy wlotu 33-34 mm. Zamieszkają w nim sikory, mazurki, pleszki oraz wróble. Wymiary dna: 11x11 cm, głębokość od wlotu do dna: 21 cm, wysokość przedniej ściany: 30 cm.
• Budka A1 – przeznaczona dla najmniejszych gatunków ptaków z otworem o średnicy 28 mm. Polubią ją mysikróliki, mazurki, modraszki czy sikory ubogie. Oprócz wlotu, pozostałe wymiary budki dla ptaków są takie jak w przypadku typu A.
• Budka B2 – tak zwana „szpakówka” o średnicy wlotu 47 mm. Wymiary dna: 14 x 14 cm, głębokość od wlotu do dna: 26 cm, wysokość przedniej ściany: 38 cm.
• Budka półotwarta P – to idealna budka lęgowa dla rzadkich ptaków objętych ochroną prawną. Wyróżnia się prostokątnym otworem o wymiarach 7 x 16 cm. Należy ją powiesić na wysokości od 0,5 do 1,5 metra wśród zarośli, gdzie drapieżniki będą mieć utrudniony dostęp. Instalując ten rodzaj budki, możesz zaobserwować rudziki, pliszki czy kopciuszki. Wymiary: 22 x 20 x 18 cm.

Jakie ptaki mogą zamieszkać w budce?

Obserwując domki dla ptaków, trzeba uzbroić się w cierpliwość. Jedne gatunki będą unikać ludzi i dlatego potrzebują cichej okolicy, a drugim nie będzie przeszkadzać umoszczenie gniazda przy ogrodowej altanie. Obecność ludzi nie przeszkadza kosom, sikorom bogatkom, a także muchołówkom szarym. Do gatunków, które najczęściej można spotkać w ogrodzie należą: sikora, dzwoniec, wróbel, mazurek, sierpówka czy wrona. Zimą również można zauważyć ptasich lokatorów w postaci zięby, kosa czy szpaka.

Szpak nie jest wybrednym ptakiem, dlatego często zajmuje budki dla ptaków bez zwracania uwagi na jej otoczenie. Z kolei sztuczna budka lęgowa jest bardziej atrakcyjna dla sikory modraszki niż naturalna dziupla. Są one również terytorialne – aby zachować spokój wśród ptaków zaleca się umieszczenie budek dla modraszek na samotnych drzewach. W odludnych miejscach lubią przebywać również pliszki i kopciuszki. Warto zamontować dla nich budkę na budynku czy altanie w mało widocznym punkcie. Wysokie budynki docenią też jerzyki zamieszkujące i tworzące kolonie w miastach.

Zakładanie budki lęgowej – co trzeba wiedzieć?

Jaka budowa budki zapewni bezpieczeństwo oraz wygodne schronienie dla ptaków? Idealnie będzie, jeśli domek przypomni w pewnym stopniu ich prawdziwe siedlisko. Dlatego należy wykorzystać naturalne materiały - takie jak drewno świerkowe lub sosnowe. Do zbudowania budki użyj nieheblowanych desek, ponieważ chropowata powierzchnia umożliwi szybsze wbicie się pazurami ptakom. Przygotowane deski powinny mieć grubość co najmniej 2 cm, aby nie uległy przegrzaniu. Upewnij się, że budka lęgowa jest wykonana solidnie i przetrwa trudniejsze warunki pogodowe.

Istotna jest głębokość dna od wlotu do budki lęgowej. Zbyt głęboki domek utrudni wydostanie się pisklętom, a z kolei za mała odległość do dna ułatwi dostęp drapieżnikom. Dlatego rodzaje budek i ich ustalone wymiary są tak istotne. Warto się ich trzymać przy samodzielnej budowie domków.

Funkcjonalna budka lęgowa powinna być otwierana, aby łatwo móc ją wyczyścić po zakończonym okresie lęgowym. Do pomocnych dodatków należy daszek chroniący przed zacinającym deszczem. Przydatny będzie też metalowy otwór przy wlocie utrudniający wejście innym gatunkom ptaków czy zniszczenie budki przez dzięcioły. Pamiętaj, by nie umieszczać żadnej półki czy patyczka przy wlocie do domku dla ptaków, ponieważ przyciągnie to nieproszonych gości.

Gdzie najlepiej umieścić budkę do ptaków?

Wiesz już jaka budowa budki będzie odpowiednia oraz znasz ich rodzaje. Czas na wybór odpowiedniego miejsca dla ptasich domków! Idealnym rozwiązaniem będzie pień wysokiego drzewa oraz cicha, spokojna okolica. Wieszając budki lęgowe, upewnij się, że wlot znajduje się ze strony wschodniej lub południowo-wschodniej. Ochroni to ptaki od intensywnego wiatru i pełnego słońca. Schronienie dla ptaków można umieścić również na płocie, budynkach lub na specjalnych stojakach utrudniających dostęp drapieżnikom.

Uniwersalną wysokością będą 2-4 metry od ziemi, ale zazwyczaj im wyżej, tym lepiej. Zwróć uwagę na to, że niektóre ptaki będą wolały budki ustawione w większej odległości od siebie, a inne żyją stadnie. Umieszczając budki dla ptaków na drzewie zadbaj o pionowe ustawienie lub lekkie pochylenie do przodu, aby do środka nie dostał się ulewny deszcz. Przymocuj domek porządnie na gwoździe lub wkręty.

Kiedy powiesić budkę na drzewie? Najlepszym momentem jest końcówka zimy oraz przedwiośnie, ponieważ wtedy ptaki szukają miejsca do gniazdowania. Można umieścić domek na drzewie również późną jesienią lub zimą – dla tych gatunków, które na chłodniejsze miesiące zostają w kraju. Warto uporać się z zawieszeniem budki do początku okresu lęgowego, czyli do 15 marca.

Pamiętaj, że każda budka lęgowa jest lepsza niż żadna! Mamy nadzieję, że powyższe zasady pomogą Ci w przygotowaniu się na wizytę ptasich lokatorów. Jednak nie zniechęcaj się, gdy nie będziesz widzieć ptaków w budce – mogą odwiedzić Cię dopiero w następnym sezonie.